Ένα απο τα μέτρα που συζητούνται πολύ έντονα ώς τμήμα του πακέτου πρόσθετων μέτρων για την οικονομία είναι η αύξηση του ΦΠΑ κατά 2 μονάδες. Πιθανότατα κάτι τέτοιο θα περιλαμβάνει την αύξηση τόσο του μειωμένου συντελεστή (είδη πρώτης ανάγκης, τρόφιμα, ηλεκτρικό, εστιατόρια, ξενοδοχεία) όσο και του αυξημένου συντελεστή (ένδυση, υπόδυση, τηλεπικοινωνίες, καύσιμα, ΙΧ, ηλεκτρικές συσκευές).

Η πραγματικότητα είναι ότι οποιαδήποτε επιπλέον έσοδα προκύψουν απο την αύξηση αυτή δε θα οδηγήσουν σε επιπλέον δημόσιες δαπάνες αλλά μόνο στην μείωση του ελλείμματος. Εξ’ ορισμού δηλαδή δεν πρόκειται να αυξήσουν την οικονομική δραστηριότητα.

Οι δαπάνες οποιουδήποτε νοικοκυριού μπορούν να διαχωριστούν σε ανελαστικές και ελαστικές. Ανελαστικές είναι η ικανοποίηση βασικών αναγκών όπως τρόφιμα, ηλεκτρικό, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες κτλ. Η αύξηση του χαμηλού συντελεστή θα εχει ώς συνέπεια την αύξηση της τιμής όλων των ανελαστικών αγαθών και υπηρεσιών με συνέπεια τα νοικοκυριά να αυξήσουν τις αντίστοιχες δαπάνες μειώνοντας παράλληλα την αποταμίευση τους και τις δαπάνες για αγαθά με υψηλό συντελεστή ΦΠΑ (ελαστικές δαπάνες). Η αύξηση του φόρου στα καύσιμα, σε συνδυασμό με τυχόν νέα αύξηση και την επιπλέον άνοδο λόγω αλλαγής του ΦΠΑ απλώς δημιουργεί ακόμα μεγαλύτερες δυσκολίες στον τομέα της κάλυψης των μεταφορικών αναγκών των νοικοκυριών.

Άμεση συνέπεια των παραπάνω θα είναι η μείωση του τζίρου των περισσότερων μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ένδυση, υπόδυση, εστίαση κτλ) αλλά και μεγάλων εισαγωγικών αλυσίδων συσκευών (ηλεκτρικών και τεχνολογίας). Παράλληλα, το ημερήσιο κόστος διαμονής σε τουριστικούς προορισμούς θα εκτοξευτεί (απο το συνδυασμό ανόδου τιμών λόγω ΦΠΑ και αύξησης τιμών καυσίμων) με συνέπεια την μείωση των αφίξεων και των δαπανών των τουριστών, την μεγάλη μείωση του εσωτερικού τουρισμού (λόγω και της μείωσης των μισθών) και τη σμίκρυνση των περιθωρίων κέρδους των τουριστικών μονάδων. Στο σημείο αυτό να υπενθυμίσουμε ότι τουρισμός και οικοδομή είναι αλληλένδητοι τομείς και η μεγάλη μείωση της οικοδομικής δραστηριότητας (που οφείλεται σε σημαντικό βαθμό και στη φορολογική ‘αφαίμαξη’ των ακινήτων) θα έχει σίγουρα αντίκτυπο και στα μεγέθη του τουρισμού.

Κατά συνέπεια το ‘γέμισμα’ των ταμείων του δημοσίου απο επιπλέον έσοδα ΦΠΑ θα οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα τις μικρομεσαίες και τουριστικές επιχειρήσεις και σε μείωση οικονομικής δραστηριότητας και αύξηση ανεργίας.

Τέλος, όσο μεγαλύτερος είναι ο συντελεστής ΦΠΑ, τόσο μεγαλύτερο είναι και το κίνητρο του καταναλωτή να μη ζητήσει απόδειξη και να επιτύχει μεγαλύτερη έκπτωση. Κατα συνέπεια, είναι λογικό να αναμένεται αύξηση της φοροδιαφυγής η οποία θα οδηγήσει ακόμα μικρότερα έσοδα απο τα προβλεπόμενα (πέραν της βέβαιης μείωσης της κατανάλωσης).