Υπάρχει γενικότερα μία οπτική στην Ελληνική κοινωνία ότι ολες οι κακοδαιμονίες είναι αποτέλεσμα της πολιτικής του κράτους. Έτσι για παράδειγμα υποστηρίζεται ότι η επεκτατική πολιτική των κρατικών δαπανών δημιουργούσε wealth effect στους πολίτες, το οποίο σε συνδυασμό με την μεγάλη συμμετοχή του κράτους στην απασχόληση, τη χαμηλή του παραγωγικότητα και τα εμπόδια που βάζει στην ιδιωτική πρωτοβουλία, οδήγησε σε αύξηση της ζήτησης η οποία όμως δε θα μπορούσε να ικανοποιηθεί απο τη εγχώρια παραγωγή και οδήγησε σε αύξηση των εξωτερικών (εμπορικών) ελλειμμάτων.

Καλό είναι να εξετάσουμε λοιπόν με βάση ορισμένους βασικούς δείκτες της Ελληνικής οικονομίας αν ισχύει κάτι τέτοιο. Κατ’ αρχήν η απογραφή των ΔΥ και η μελέτη του ανθρώπινού δυναμικού στο δημόσιο έδειξε ότι τελικώς τα συνήθη νούμερα για 1-1,2-1,5 εκ. ΔΥ δεν έχουν κάποια σχέση με την πραγματικότητα αλλά η συμμετοχή του δημοσίου στην απασχόληση είναι ουσιαστικά στο μέσο όρο της Ευρώπης, ιδιαίτερα λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της χώρας μας (έντονο αμυντικό πρόβλημα, προβλήματα μετανάστευσης, νησιωτικό και ορεινό περιβάλλον).

Στη συνέχεια εξετάζουμε την εξέλιξη του δημοσίου και ιδιωτικού χρέους στην Ελλάδα σε συνδυασμό με το εξωτερικό έλλειμμα την αντίστοιχη περίοδο και την αύξηση του ΑΕΠ για την περίοδο απο την είσοδο στο Ευρώ και μετά. Πηγή είναι οι δείκτες της βάσης δεδομένων Trading Economics.

Όπως φαίνεται απο τα παραπάνω διαγράμματα η αύξηση του ιδιωτικού δανεισμού στην Ελλάδα μετά την είσοδο στην Ευρωζώνη ήταν εκρηκτική απο τα επίπεδα του 40% του ΑΕΠ σχεδόν στο 100% του ΑΕΠ ενώ την ίδια περίοδο το δημόσιο χρέος της χώρας (μέχρι πριν την εκκίνηση της κρίσης το 2009) παρέμεινε ουσιαστικά σταθερό. Ειδικότερα, τα στοιχεία της ΤτΕ δίνουν 41,2% του ΑΕΠ ιδιωτικό δανεισμό στις αρχές του 2001 και 105% στο τέλος του 2008. Ταυτοχρόνως με την άνοδο του ιδιωτικού δανεισμού είχαμε και πολύ μεγάλη αύξηση του εξωτερικού ελλείμματος. Αν κάποιος υπολογίσει το σωρευτικό εξωτερικό έλλειμμα αυτής της περιόδου και αφαιρέσει την αντίστοιχη αύξηση του ΑΕΠ θα ανακαλύψει ότι ουσιαστικά προήλθε απο την άνοδο του ιδιωτικού δανεισμού.

Είναι ανάγκη να καταλάβουμε ότι συνήθως το αποτέλεσμα του δημόσιου προϋπολογισμού είναι συνέπεια των πράξεων του ιδιωτικού τομέα, της κατανάλωσης και αποταμίευσης του, της εισαγωγικής διάθεσης, της φορολογικής συμμετοχής του. Η δημοσιονομική πολιτική σαφέστατα έχει τη δυνατότητα να λειτουργήσει επεκτατικά και να τροφοδοτήσει την ανάπτυξη, ή και τον πληθωρισμό αν υπερθερμάνει την οικονομία, αλλά αυτό που πρέπει να γίνει σαφές είναι ότι καθώς το δημόσιο έλλειμμα προσθέτει στο καθαρό εισόδημα και αποταμίευση του ιδιωτικού τομέα (ο δημόσιος τομέας αναλαμβάνει το ‘βάρος’ του δανεισμού) η ιδιωτική πιστωτική επέκταση δε θα ακολουθεί την επέκταση του δημόσιου ελλείμματος. Το γεγονός ότι η συνολική ιδιωτική πιστωτική επέκταση μέσα σε μία δεκαετία ήταν σχεδόν το 60% του ΑΕΠ ενώ το δημόσιο χρέος παρέμεινε πρακτικά σταθερό δείχνει ότι η κίνηση της οικονομίας την τελευταία δεκαετία και η αύξηση του εξωτερικού ελλείμματος ήταν αποτέλεσμα (καλώς ή κακώς) της ιδιωτικής πρωτοβουλίας.