Η τελευταία έκδοση της ‘σωτηρίας’ της Ευρωζώνης φαίνεται να περιστρέφεται γύρω απο την ενδυνάμωση του SGP με πολύ αυστηρότερη εφαρμογή του και πιθανότατα ακόμα πιο περιοριστικούς όρους (έχει προταθεί η μείωση του μέγιστου ορίου δημοσίου ελλείμματος στο 2% του ΑΕΠ). Η λογική αυτή βέβαια δε λαμβάνει υπόψη της το γεγονός ότι τουλάχιστον η Ιρλανδία και η Ισπανία, χώρες που αντιμετωπίζουν σοβαρότατα προβλήματα λόγω της πιστωτικής κρίσης, παρουσίαζαν πολύ χαμηλά ποσοστά δημοσίου χρέους και ελλειμμάτων πριν το 2008. Οι κανόνες του SGP δηλαδή δεν ήταν σε καμία περίπτωση επαρκείς ώστε να αποφευχθεί η κρίση χρέους στην περίπτωση τους ενώ παράλληλα θα λειτουργούσαν ακόμα περισσότερο υφεσιακά αν είχαν εφαρμοστεί με αυστηρότητα εξαρχής.

Ο Bill Mitchell στο σημερινό του άρθρο κάνει μία πιο λεπτομερειακή ανάλυση επί του θέματος, αντλώντας στοιχεία απο προηγούμενες μελέτες οργανισμών όπως το ΔΝΤ και ο ΟΟΣΑ. Σε paper του τελευταίου παρέχονται οι πολλαπλασιαστές δημοσίου ελλείμματος σε σχέση με το output gap που μπορεί να εμφανιστεί σε μία χώρα:

Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι το δημοσιονομικό αποτέλεσμα έπρεπε να είναι ουσιαστικά κυκλικά ισοσκελισμένο προκειμένου να μπορεί να αντιδράσει επαρκώς μέσω των αυτόματων σταθεροποιητών σε μία ύφεση χωρίς να υπάρξει παραβίαση του SGP, πολύ περισσότερο βέβαια αν ληφθούν υπόψη και οι πληρωμές τόκων του δημοσίου χρέους, κάτι που μειώνει ακόμα περισσότερο το περιθώριο κίνησης του πρωτογενούς αποτελέσματος. Στην περίπτωση των επιπτώσεων της πιστωτικής κρίσης του 2008 η αύξηση των δημοσίων ελλειμμάτων ήταν πολύ μεγαλύτερη απο προηγούμενες κρίσεις με συνέπεια την παραβίαση των όρων του SGP απο αρκετές χώρες.

Πολύ ενδιαφέρον είναι ο συνδυασμός του πολλαπλασιαστή δημοσίου ελλείμματος (0,4) για την Ελλάδα με τα μεγέθη του αρνητικού output gap που περιλαμβάνει το OECD Economic Outlook 2011/12:

Έτος Output Gap Έλλειμμα

2009

-4,6

-1,8

2010

-8,9

-3,6

2011

-15

-6

2012

-18,2

-7,3

2013

-18,6

-7,4

* Οι υπολογισμοί των ΔΝΤ/ΟΟΣΑ σε ότι αφορά τα output gap χρησιμοποιούν την μεθοδολογία του φυσικού ποσοστού ανεργίας με αποτέλεσμα να είναι αρκετά αισιόδοξοι σε σύγκριση με αντίστοιχους υπολογισμούς με διαφορετική μέθοδο.

Βλέπουμε κατ’ αρχήν ότι το ouput gap της Ελληνικής οικονομίας έχει εκτοξευτεί, ιδιαίτερα μετά το 2010, σε εκρηκτικά νούμερα. Σε ότι αφορά το δημόσιο έλλειμμα ακόμα και αν ξεκινήσουμε απο δομικά ισοσκελισμένο προϋπολογισμό και μηδενικές πληρωμές τόκων το αποτέλεσμα είναι πολύ υψηλά ελλείμματα απο το 2011 και μετά. Αν σε αυτό προστεθούν και οι πληρωμές τόκων και το προηγούμενο δομικό έλλειμμα του προϋπολογισμού γίνεται σαφές ότι τα ελλείμματα του ύψους του 2009 φαίνονται μάλλον λογικά ώστε να καλύψουν τις ανάγκες της οικονομίας ενώ η προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής απο το 2010 έχει ξεκάθαρη υφεσιακή επίδραση στην οικονομία καθώς τα ελλείμματα που θα ήταν απαραίτητα για τη στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας ξοδεύονται σε πληρωμές τόκων. Η επιδίωξη θετικού πρωτογενούς αποτελέσματος όχι μόνο δε λειτουργεί θετικά αλλά, σε ότι αφορά το 2012 και μετά, υπολείπεται τουλάχιστον 7% του ΑΕΠ απο το επίπεδο που χρειάζεται η οικονομία.