Η ΤτΕ δημοσιεύει τριμηνιαίους και ετήσιους χρημαtoπιστωτικούς λογαριασμούς, το αντίστοιχο του Flow of Funds της Fed, όπου φαίνονται οι ροές και τα υπόλοιπα υποχρεώσεων και απαιτήσεων των τομέων της οικονομίας, σε αγοραίες τιμές (οπότε τα ΟΕΔ για παράδειγμα αποτιμώνται με βάση τις τιμές της δευτερογενούς αγοράς). Οι αλλαγές που συντελέστηκαν μετά το 2009 αποτυπώνονται αναλυτικά στις ροές αυτές. Τα στοιχεία που παρουσιάζονται αφορούν το διάστημα 2007 με τρίτο τρίμηνο του 2011.

Ξεκινάμε από τα νοικοκυριά και τη ρευστότητα τους:

Είναι σαφές ότι από τις αρχές του 2010 και μετά, τα νοικοκυριά μείωσαν τα υπόλοιπα των καταθέσεων εσωτερικού, αυξάνοντας την κατοχή χαρτονομισμάτων και καταθέσεων εξωτερικού. Συνολικά έχουμε μία ροή περίπου 18 δις € προς το εξωτερικό και 12 δις € σε χαρτονομίσματα (ή καταθέσεις όψεως).

Πραγματικά πολύ μεγάλες απώλειες είχαν οι επενδύσεις τους λόγω πτώσης του χρηματιστηρίου, με την αξία τους να μειώνεται σε λιγότερο από το 10% της κορυφής:

Η μείωση αυτή έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην πολύ μεγάλη επιδείνωση του συνολικού net worth τους:

Σε ότι αφορά τις επιχειρήσεις, έχουμε και εδώ μία μείωση των καταθέσεων εσωτερικού κατά περίπου 12 δις € (από 26 δις € το 2008 σε 14 δις € το 2011), χωρίς όμως αύξηση των καταθέσεων εξωτερικού. Άποψη μου είναι ότι οι ροές αυτές έχουν να κάνουν με την κατάσταση της οικονομίας, με τις επιχειρήσεις να μειώνουν το δανεισμό τους, να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις προς το εξωτερικό και να συσσωρεύουν πολύ μεγάλες απαιτήσεις από το δημόσιο (άνω των 6 δις €).

Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο εξωτερικός τομέας, όπου αποτυπώνεται η μείωση της έκθεσης (αλλά και των τιμών) σε ΟΕΔ και η αύξηση του δανεισμού της κυβέρνησης μέσω των διακρατικών δανείων/ΔΝΤ:

Συνολικά ο εξωτερικός τομέας συνέχισε να δανείζει το Ελληνικό δημόσιο το 2008/2009, διατηρώντας το μεγαλύτερο μέρος των ΟΕΔ σε κυκλοφορία.

Αν κάποιος βέβαια εξετάσει την εξέλιξη των υπολοίπων σε ΟΕΔ του εξωτερικού και εσωτερικού τομέα θα παρατηρήσει τη στήριξη που προσέφερε ο εσωτερικός τομέας από το 2010 και μετά, σε αντίθεση με τις μεγάλες πωλήσεις από το εξωτερικό, ιδιαίτερα λαμβάνοντας υπόψη και την πτώση των τιμών τους:

Συνολικά για την οικονομία έχουμε μία πολύ μεγάλη πτώση στο ενεργητικό υπό μορφή μετοχών και ΟΕΔ, μειώνοντας σε πολύ μεγάλο βαθμό το διαθέσιμο πλούτο:

Δυστυχώς δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για την αξία του ενεργητικού ακινήτων, με βάση όμως τα στοιχεία της ΤτΕ υπάρχει πτώση τουλάχιστον 15% και σε αυτά. Συνολικά, η μακροπρόθεσμη καθαρή θέση της οικονομίας είναι εξαιρετικά αρνητική, κινούμενη μεταξύ 220 και 260 δις €. Με άλλη λόγια η Ελληνική οικονομία ‘χρωστάει’ άνω του 100% του ΑΕΠ στο εξωτερικό, αποτέλεσμα των μακροχρόνιων εξωτερικών ελλειμμάτων.

Greece flow of funds Excel αρχείο.